KURIER 7 - 8 2000
KAŻDY MA INNE ZADANIA, ROLA REPREZENTACJI PRZEDSIĘBIORCÓW
Najważniejsze jest uporządkowanie zakresu działania i kompetencji poszczególnych typów reprezentacji przedsiębiorców

Słabnąca  koniunktura  gospodarcza,  wysokie  koszty  pracy,  ceny  energii,  pomysły  skrócenia  czasu  pracy,  pogarszają  sytuację  przedsiębiorstw  i  są  poważnym  wyzwaniem  dla  reprezentacji  przedsiębiorców.  Zagrożenie  powinno  skłonić  wszystkie  te  reprezentacje  do  utworzenia  wspólnego  frontu.  Nie  jest  to  z  pewnością  łatwe,  ale  na  pewno  pożądane  i  możliwe.
Przedsiębiorcy  rozproszeni  po  różnych,  często  skłóconych  ze  sobą,  organizacjach  nie  są  w  stanie  skutecznie  przeciwstawić  się  politycznym  wpływom  związków  zawodowych.  "Dobrym",  a  właściwie  złym,  tego  przykładem  jest  konflikt  dwóch  największych  organizacji  pracodawców.  W  tej  sytuacji  najbardziej  skutecznie  prezentuje  się  BCC  -  organizacja  lobingowa  działająca  w  formie  prywatnej  spółki  kapitałowej.  Jak  sądzimy  z  tą  wstępną  diagnozą  zgodzi  się  większość  naszych  czytelników.  Co  więc  należy  robić?  I  czy  wspólne  działania  przedsiębiorców  i  ich  reprezentacji  są  możliwe?  Zarząd  PIPH  uważa,  że  na  drugie  pytanie  trzeba  odpowiedzieć  twierdząco.  Potrzebę  współdziałania  dostrzega  coraz  więcej  członków  naszej  Izby.  Samo  ogłoszenie  słusznej  potrzeby  to  za  mało,  trzeba  określić  warunki  i  zakres  współpracy,  aby  była  ona  możliwa  i  efektywna.  Określenie  tych  warunków  będzie  odpowiedzią  na  pierwsze  -  z  pozoru  proste  pytanie.  W  tej  sprawie  uważamy,  że  najważniejsze  jest  uporządkowanie  zakresu  działania  i  kompetencji  poszczególnych  typów  reprezentacji  przedsiębiorców.
Zacznijmy  od  organizacji  pracodawców.  Jak  sama  wskazuje  powinny  one  koncentrować  się  na  płaszczyźnie  szeroko  rozumianych  stosunków  pracy,  być  partnerem  i  równoważnikiem  wpływów  związków  zawodowych.  Niewielu  jest  przedsiębiorców  zadowolonych  z  Prawa  Pracy,  wysokości  płacy  minimalnej,  czy  też  z  wysokości  obciążających  pracodawców  kosztów  związanych  z  zatrudnieniem  pracowników.  Katalog  spraw  do  załatwienia  w  tym  zakresie  jest  bardzo
obszerny,  o  wiele  obszerniejszy  niż  objętość  tego  artykułu.  Inne  regulacje  prawne  dotyczą  zrzeszeń  gospodarczych  o  zawodzie  sięgającym  wieków  średnich,  czyli  organizacja  rzemiosła.
I  tak  cechy  zrzeszające  rzemieślników,  którzy  mogą  zatrudnić  do  15  pracowników,  tworzą  Izby  rzemieślnicze.  Ustawa
(4)    przypisuje  izbom  rzemieślniczym  rolę  organizacji  społeczno-zawodowych.  Na  szczeblu  krajowym  funkcjonuje  Związek  Rzemiosła  Polskiego.  Podobny  charakter  mają  zrzeszenia  handlu  i  usług
(5)  definiowane  jako  organizacje  samorządu  zawodowego  odmiennego  jednak
od  innych  samorządów  zawodowych  takich  jak  lekarski  czy  adwokacki.  Zrzeszają  one  osoby  fizyczne,  przedsiębiorców  nie  będących  rzemieślnikami.  Zarówno  izby  rzemieślnicze  jak  i  zrzeszenia  handlu  i  usług  obsługują  wybrane  sektory  przedsiębiorczości.  Kolejny  typ  organizacji  przydatnych  przedsiębiorcom  to  związki  i  zrzeszenia  branżowe  zakładane  dla  załatwienia  wspólnych  interesów  danej  gałęzi  gospodarki.  Dla  przykładu  wspólnym  interesem  producentów  styropianu  jest  promocja  jego  zastosowania  jako  materiału  izolacyjnego  i  wysokość  stawki  VAT  stosowanej  przy  sprzedaży.  Możliwe  są  inne  wspólne  dla  całej  branży  działania  jakie  mogą  okazać  się  użyteczne  dla  firm  działających  w  zdefiniowanej  przez  związek  lub  zrzeszenie  branżowe.  Działalność  związków  branżowych  niestety  nie  jest  uregulowana  ustawowo  i  zrzeszenia  działają  w  formie  stowarzyszeń,  choć  ta  forma  prawna  do  tych  zadań  nie  jest  idealna.  Organizacje  lobbingowe  natomiast  to  instytucje  działające  bardziej  w  świecie  polityki  niż  gospodarki,  choć  wykonują  pożyteczną  funkcję  polegającą  na  profesjonalnym  organizowaniu  grup  nacisku  na  polityków  w  celu  załatwienia  jakiejś  sprawy.  Może  to  być  sprawa  nie  związana  z  gospodarką,  np.  przywrócenie  lub  zniesienie  niewolnictwa.  Przykład  dziś  mało  poważny,  kiedyś  wywoływał  wojny.
I  wreszcie  najszersza  formuła  -  samorząd  gospodarczy,  który  jest  elementem  ustroju  państwa.  Właśnie  tak.  Konstytucja  RP  wymienia  samorząd  gospodarczy  obok  samorządu  terytorialnego  nieprzypadkowo.  Obie  formy  samorządu  powinny  ściśle  współpracować  w  takich  dziedzinach  jak:  edukacja  (szczególnie  ta  zawodowa),  planowanie  przestrzenne  i  wspieranie  rozwoju  przedsiębiorczości.  Izby  gospodarcze  jako  reprezentant  ogółu  przedsiębiorców  to  naturalny  partner  dla  władz  lokalnych,  regionalnych  i  centralnych.  Nie  jest  przecież  możliwe  wspieranie  przez  państwo  rozwoju  regionalnego  bez  uwzględnienia  opinii  i  potrzeb  ogółu  przedsiębiorców.  Przez  samorząd  gospodarczy  przedsiębiorcy  mogą  najlepiej  artykułować  problemy  warunkujące  rozwój  gospodarczy.  To  właśnie  samorząd  gospodarczy  ma  do  odegrania  ważną  rolę  w  stwarzaniu  sprzyjających  warunków  dla  prowadzenia  działalności  gospodarczej.  Może  też  odegrać  kluczową  rolę  w  integrowaniu  wszystkich  środowisk  gospodarczych  i  nie  mogą  go  zastąpić  doraźnie  tworzone  efemerydy  w  postaci  sejmików  gospodarczych  pozbawionych  osobowości  prawnej,  a  co  za  tym  idzie  możliwości  skutecznego  działania.
Zestawienie  aktów  prawnych:
1.    Organizacje  pracodawców.  Ustawa  o  organizacjach  pracodawców  Dz.U.  nr  55,  poz.  235,  r.  1991  z  późniejszymi  zmianami.
2.    Ustawa  o  stowarzyszeniach  Dz.U.  nr  20,  poz.  104,  7  kwietnia  1989  r.,  zmiany  Dz.U.  nr  96,  poz.27,  1996  r.
3.    W  polskim  prawie  działalność  grup  nacisku  (lobbingowa)  nie  jest  uregulowana.
4.    Ustawa  o  rzemiośle  Dz.U.  nr  17poz.  92,  1989  r.  z  późniejszymi  zmianami
5.    Ustawa  o  samorządzie  zawodowym  niektórych  przedsiębiorców  Dz.U.  nr  35  poz.  194,  1989  r.  z  późniejszymi  zmianami.
6.    Ustawa  o  izbach  gospodarczych  Dz.U.  nr  35,  poz.  195,  1989  r.  z  późniejszymi  zmianami.
Jerzy Kowalski Prezes PIPH